Proposed language questions / Cwestiynau Arfaethedig am Iaith

Proposals for the 2011 Census were published in the White Paper ‘Helping to shape tomorrow’ in December 2008. These proposals included introducing two new questions on language. In Wales, the Census will also continue to collect information on the number of people who can understand, speak, read and write Welsh, in order to inform policy development and for monitoring purposes.

The proposed questions were drawn up following an extensive three year process of consultation with a wide variety of census data users.

The first of the new language questions will collect information on main language. The second question will collect information on English proficiency, but only for those whose main language is not English (or Welsh/English in Wales).

The purpose of the two new language questions is to help service providers understand the language support facilities they need to provide. For those unable to speak English (or Welsh in Wales), the Census will provide information on the main language spoken. This will help identify which languages need to be considered when service providers print documents or provide telephone enquiry lines.

The language questions together with questions on national identity, ethnicity and religion will provide rich information that will allow local and national services to be planned and monitored effectively.

Cwestiynau Arfaethedig am Iaith

Cyhoeddwyd y cynigion ar gyfer Cyfrifiad 2011 yn y Papur Gwyn ‘Helpu i lunio’r dyfodol’ ym mis Rhagfyr 2008. Roedd y cynigion hyn yn cynnwys cyflwyno dau gwestiwn newydd am iaith. Yng Nghymru, bydd y Cyfrifiad yn parhau i gasglu gwybodaeth am nifer y bobl sy’n gallu deall, siarad, darllen ac ysgrifennu’r Gymraeg. Gwneir hyn er mwyn llywio’r gwaith o ddatblygu polisïau ac at ddibenion monitro.

Pennwyd y cwestiynau arfaethedig ar ddiwedd proses dair blynedd ddwys o waith ymgynghori ag amrywiaeth eang o ddefnyddwyr data’r cyfrifiad.

Bydd y cyntaf o’r cwestiynau newydd am iaith yn casglu gwybodaeth am brif iaith pobl. Bydd yr ail gwestiwn yn casglu gwybodaeth am ruglder yn y Saesneg, ond dim ond ar gyfer y bobl hynny nad yw’r Saesneg yn iaith gyntaf iddynt (neu’r Gymraeg/Saesneg yng Nghymru).

Diben y ddau gwestiwn arfaethedig am iaith yw helpu darparwyr gwasanaethau i ddeall pa gyfleusterau cymorth iaith y mae angen iddynt eu darparu. Ar gyfer y rhai hynny na allant siarad Saesneg (na’r Gymraeg yng Nghymru), bydd y Cyfrifiad yn rhoi gwybodaeth am y prif ieithoedd maent yn eu siarad. Bydd hyn yn helpu i nodi pa ieithoedd dylai gael eu hystyried pan fo darparwyr gwasanaethau’n argraffu dogfennau neu’n cynnig llinellau ymholiadau ffôn.

Bydd y cwestiynau am iaith, a chwestiynau eraill am hunaniaeth genedlaethol, ethnigrwydd a chrefydd, yn cynnig gwybodaeth helaeth a fydd yn helpu i gynllunio a monitro gwasanaethau lleol a chenedlaethol yn fwy effeithiol.